Een tegenbeweging is opgestaan. Nadat eerst met cd’s, en later met gebruik van software draaien gigantisch opkwam, zijn er nu mensen die zich bewust afzetten tegen deze manieren van ambacht bedrijven. Deze groep stort zich nu (weer) massaal op vinyl, want het zwarte goud is volgens hen ‘tenminste authentiek en echte ambacht’. Het is misschien een protestactie, of misschien is oude liefde nooit gaan roesten, maar het staat wel als een paal boven water dat deze zogenaamde ‘vinyl only’-mensen ook een eliteclubje willen vormen binnen Nederland.
Vroeger was er niet anders. Toen kon je met platen draaien, of helemaal niets doen. Het mixtapes plakken of met reel-to-reels draaien is namelijk nooit populair geworden, ondanks dat het op zijn minst ook als ambacht gezien kon worden. In de tijd dat de cd op kwam onder de professionele platendraaiers, nam het aantal dj’s in één klap gigantisch toe. Het werd toegankelijker voor iemand om te draaien, zeker ook toen de snelheid van het internet toenam en je muziek kon downloaden, ehh.. kopen. Ook veel zelfbenoemde vinylpuristen switchten opeens naar cd’s. Het zwarte goud werd massaal aan de kant geschoven, want het was volgens hen alleen maar zwaar en statisch. Daarbij kon je met cd’s tenminste je eigen platen draaien zonder deze eerst op een dure lakker te laten persen. Op het hoogtepunt leek het erop dat iedereen zowaar met cd’s draaide, ongeacht wat hun motief hiervoor was. Of deze gigantische populatie aan platendraaiers de kwaliteit ten goede kwam, dat laat ik even in het midden.
Mensen zijn gevoelig voor nieuwe technologie en zodoende kreeg dit ook steeds meer de overhand. Zeker op het moment toen de digitale revolutie ingezet werd, waardoor steeds vaker een wit oplichtend appeltje in de DJ-booth verscheen, zag men duidelijk een verschil aan komen. Met Ableton en het toenmalige Traktor DJ Studio kon iedereen vanaf nu een foutloze set wegzetten, zonder ook maar enig ritmegevoel te hebben. De drempel om toe te treden tot het DJ-gilde werd nog lager en veel mensen voelden zich genept. Zowel voor als achter de draaitafels.
Als tegenbeweging grepen veel mensen weer terug naar de ouderwetse plaat. Uit nostalgische motieven of om te laten zien en horen dat plaatjes draaien toch enige vaardigheden vereisen. Deze switchers, waar ik zelf ook deels deel van uitmaak, hebben allemaal hun eigen redenen om het anders aan te pakken dan wat de massa doet. Ik ben niet vies van technologie, maar ik houd ook van exclusiviteit. Platen die nooit digitaal verschenen zijn, daarin zit veelal de ‘catch’ voor mij. En dan ben ik niet de beroerdste om iets zwaarder bepakt bij een optreden te verschijnen. Het voelt natuurlijker om alleen maar platen op te leggen.
Een mindere bijkomstigheid – en hierbij spreek ik vast niet alleen voor mezelf – voortvloeiend uit deze nieuwe vinyl-golf, zijn de zogenaamde ‘vinyl only’-feestjes. Elitaire bedoelingen, waar het draaien met vinyl opgehemeld wordt. De non-vinyl dj mag hier niet zijn kunsten komen vertonen, want het middel lijkt hier belangrijker dan het doel te zijn. De reinste discriminatie in mijn ogen, want ook onder de digitale dj’s zitten voldoende talenten. Het is dan misschien bewonderenswaardig als je een gigantische platencollectie hebt, maar het is naar mijn idee niet eerlijk mensen af te wijzen op het materiaal dat ze gebruiken om de mensen in de club te entertainen. Zolang je weet hoe je ermee om kunt gaan en het publiek weet te vermaken, dan ben je ver genoeg. Ongeacht hoe het eruit ziet. Pretentieus gedrag zit niemand op te wachten.
Men zou moeten waken voor de kwaliteit. Onder zowel de vinylpuristen als de digitale platendraaiers bevinden zich namelijk een hoop figuren die eigenlijk het predikaat ‘dj’ niet mogen dragen. Beunhazen die eigenlijk niet in de buurt van een dj booth mogen komen. Maar om mensen op voorhand te weigeren vanwege het gebruikte medium, is vergelijkbaar met het regeren vanuit een ivoren toren. En daar is nooit iemand beter van geworden. Hang daarom niet het eliteclubje uit, luister naar elkaar, toon respect en schuif kwaliteit naar voren. Een vinyl-dj die schots en scheef mixt adoreren omdat hij met platen draait, is net als een timmerman met twee linkerhanden complimenteren met een scheef bouwwerk. Beiden is niet iets om prat op te gaan. Vinyl is cool en ik houd er ook echt van, maar uiteindelijk draait het niet om jou en hoe cool je eruit ziet, maar om de muziek die je draait en dat is wat de mensen leuk moeten vinden.
[Afbeelding: roysantiago]
Sommigen mensen leven ervoor en vinden het niet, anderen stellen zich er slechts voor open en beleven de meest bijzondere dingen. Als een soort van kettingreactie volgen de momenten elkaar op, tot het opeens allemaal voorbij is. In een roes maak je alles mee, terwijl je eigenlijk niet eens beseft wat het nu allemaal was wat er aan je voorbij raasde als de Tasmaanse duivel. Afgelopen weekend kende weer zo’n aaneenschakeling van gebeurtenissen.
Nu storten we ons vaker in het avontuur en doen we er sowieso niet moeilijk over om nieuwe dingen te ontdekken, maar dit was wel bijzonder. Het begon allemaal met Steffi in de Nieuwe Nor. Maanden geleden adviseerden we Mark dat hij haar toch maar wel moest uitnodigen. Er zijn namelijk maar weinig DJ’s met zoveel persoonlijkheid achter de draaitafels en zo’n verrassende platenkeuze. Nadat alles vastgelegd was, werd ons geduld nog maandenlang op de proef gesteld.
Op zaterdag 24 maart kwam Steffi dan met haar platentas de Nieuwe Nor binnenlopen. Ondertussen waren Mark Antoni en ondergetekende voor een goed gevulde toko aan het draaien. Iedereen zag dat het goed was en er zat iets heel speciaals aan te komen.
Vanaf Steffi’s eerste plaat stond de Nieuwe Nor op zijn kop. En toen de lichten aan gingen werd dat niet minder. Steffi zelf stond ook op haar kop, maar of dat aan de wodka te danken was of de reactie van het publiek, dat laten we in het midden. Maar ze was zo enthousiast, dat we spontaan meegevraagd werden om mee te gaan naar de Concrete club in Parijs. We hoefden ons niet lang te bedenken.
De volgende ochtend stapten we in de auto en togen naar de Franse hoofdstad, want Concrete als nieuwe hotspot in het Parijse uitgaansleven en daarbij Steffi en Delano Smith op de line-up mochten niet gemist worden. Na een rit van 4,5 uur vol stomme grappen, zakken Cheeseburger-chips en pre-made sandwiches kwamen we aan in de buurt van Gare de Lyon, alwaar Concrete zich ook bevindt. Na een hapje eten met een kleine delegatie namens miNOR en Linke Soto zijn we de club in gegaan, die heel erg deed denken aan de Berlijnse Watergate. Strak, veel wit en gelegen aan het water. Het geluid was snoeihard en het publiek ging nog harder tekeer. Na Steffi’s set, de tijd vloog net als de avond ervoor weer voorbij, zijn we weer huiswaarts gekeerd. Op dat moment beseften we echter nog niet dat dit eigenlijk wel een heel bijzonder weekend was. Een weekend waarbij alles kon, alles mocht en waarbij maar weer eens bleek dat DJ’s ook maar gewone mensen zijn.
Een paar keer per jaar trekken we er op uit om indrukken op te doen in gebieden waar we doorgaans niet zo snel komen. Het wordt door menig mens ervaren als vakantie, wij noemen het ontdekkingstochten. Vakanties zijn er namelijk om uit te rusten, terwijl wij doorgaans afgepeigerd thuis komen. Het zijn trips waarbij de auto, de trein of het vliegtuig in gebruik wordt genomen om binnen enkele uren de plaats van bestemming te bereiken. Normaal gesproken zijn we al niet de beroerdste om in het weekend een paar uur te reizen voor een goed feest, laat staan dat we moeilijk gaan doen over een ritje van 6 uur om de Duitse hoofdstad Berlijn te bereiken.
Berlijn, voor velen een woord dat meer de zinnen prikkelt dan de centerfold van de Playboy ooit kan doen. Jaarlijks trekken er miljoenen mensen heen om het ‘Mekka van de techno’ een bezoek te brengen. Want, zo blijkt uit de verhalen der overlevering, in Berlijn daar gebeurt het allemaal. Maar het is een beetje het verhaal van het gras van de buren en de kleur groen, als je denkt dat je ondergedompeld wordt in een stad vol techno zodra je de stadsgrenzen passeert. Toch was het voor een klein equipe weer noodzakelijk om nieuwe indrukken op te doen, in een stad waar niemand geld heeft maar wel iedereen kan gaan raven.
Speeltuin
Voor de mensen die er zijn geweest, die zullen kunnen beamen dat de clubs in Berlijn eigenlijk een speeltuin zijn voor (jong-)volwassenen. Met name de Berghain is een tent waar iedereen iets of iemand kan zijn dat hij of zij doordeweeks niet durft te zijn. Een beetje zoals Limburg tijdens carnaval. Alleen gebeurt het hier ieder weekend. Enfin, over de Berghain en de Panoramabar is al genoeg geschreven. Het is een geweldige plek waar veel muziek echt tot leven komt. Maar om te weten hoe het is, dien je het te ervaren. Succes met binnenkomen dus.
Wat ik altijd leuk vind aan Berlijn, en wat ook tijdens afgelopen weekend weer naar voren kwam, zijn de ontdekkingen van ongewone clubs. Clubs die zomaar ooit een keer ontstaan zijn, zonder dat er echt over is nagedacht. Althans, het lijkt alsof het een levende schets is. En dat speelse, daar houd ik wel van. Club der Visionaere is zo’n speels tentje, maar dat is alleen leuk in de zomer. Afgelopen weekend deden we de ‘Salon zur Wilde Renate’ aan, een (after)club annex doolhof waar je in iedere ruimte een nieuw feestje kon ontdekken. De decoratie was een bijeengeraapt zooitje en het publiek leek op dezelfde manier geselecteerd te zijn door de uitsmijters. Een mooie toevoeging aan het rijtje kleurrijke clubs dat we hebben aangedaan gedurende de afgelopen jaren.
Aangeschoten wild
De term speeltuin doet Berlijn echter niet volledig eer aan. ‘Aangeschoten wild’ is ook niet wat het geheel omschrijft. Want ook al is het een wilde bedoeling, in de betonnen wildernis van de Duitse hoofdstad, er is ook genoeg moois te zien en te doen zonder dat je je in het nachtleven stort. Kijk bijvoorbeeld eens rond in Oost-Berlijn, ga wat winkeltjes af, bezoek galerieën en laat je tenslotte nog even door wat locals de weg wijzen. Met een beetje goed Duits kun je een heel eind komen. Helaas hebben we dat ditmaal niet gedaan, want de speeltuin was weer veel te leuk om te verlaten.
[Afbeelding: Running in Heels]
Beatmatchen. Door leken tot kunst verheven, totdat bleek dat apen het in theorie ook zouden kunnen leren met een beetje ritmegevoel. En met de huidige stand van zaken op het gebied van technologie, kan opeens iedereen een dj zijn.
Tegelijkertijd met de komst van disco in de jaren ’70 kwam het dj’en zoals wij het nu kennen langzaam op. Om mensen te kunnen laten dansen op een constant ritme, probeerden dj’s ervoor te zorgen dat het tempo van twee of meerdere platen gelijk liep en het publiek ongemerkt verder kon dansen. Dit was echter niet eenvoudig, want lang niet alle platenspelers uit die tijd hadden al een pitchschuif- of wieltje. Disco werd ondertussen de basis voor wat wij nu house en techno noemen. De manier van mixen werd hierbij overgenomen. In de jaren ’80 en ’90 waren er veel virtuozen die met meerdere platenspelers tegelijk sets draaiden die tot de verbeelding spraken. Ambacht in de puurste vorm.
Aan het eind van het vorige millennium deed software voor dj’s zijn intrede en dit software-segment groeide vanaf dat moment ontzettend snel. Inmiddels zijn we aanbeland in een tijdperk waarin zelfs een persoon met een gehoorafwijking bijna zonder problemen een foutloze mix zou moeten kunnen afleveren.
Begrijp me niet verkeerd. Ik heb mezelf ook al vaker bediend door tijdcode-software als Traktor Scratch. Software waarmee je je digitale tracks met een platenspeler kunt afspelen. Ideaal voor mensen die niet
alles op vinyl kunnen (of willen) kopen vanwege budgetaire redenen. Ook ideaal voor mensen die graag een plaatje op mp3 of ander digitaal formaat kopen, omdat het gewoonweg niet op vinyl te koop is en ze het
niet vanaf een cd willen draaien. Met de nieuwste ontwikkelingen in de Traktor-software is er echter een functie bij gekomen die ik persoonlijk wel hekel. Waar voorheen de digitale dj zich kon bedienen van het automatisch synchroniseren van het tempo van meerdere liedjes – ook wel bekend als ‘syncen’, kunnen nu ook dj’s die met tijdcode draaien zichzelf veilig stellen en de muziek automatisch synchroon laten lopen.
Waar is dan de ambacht van het draaien gebleven? Als je ervoor kiest om met platen te draaien, dan vindt je het waarschijnlijk leuk om platen aan te raken en ermee te werken. Die lol verdwijnt als sneeuw voor de zon als je besluit te syncen. Het is naar mijn idee in dat geval overbodig om nog moeilijk te doen met platen. Koop dan gewoon een controller en geef gewoon toe dat je liever iets of iemand anders het werk voor je laat doen. Of dat je liever je tijd in andere creatieve bezigheden steekt die je kunt doen door de tijdswinst van het niet hoeven beatmatchen. Maar houd de schijn alsjeblieft niet op, je houdt namelijk niet alleen een ander voor de gek.
Kinderen,
Ik kan me de avonden nog herinneren als de dag van gisteren. Dat ik een club binnenstapte en iedereen het naar zijn zin had. Waren de mensen niet als wildemannen aan het dansen, dan hadden ze het wel op een andere manier gezellig met elkaar. Mensen die elkaar van geluk in de armen vielen, soms wel schreeuwend hun enthousiasme probeerden over te brengen op een ander. Dat het gevoel werd gedeeld, dat je samen ergens deel van uitmaakte. Een deel van de nacht misschien, een heel klein deeltje. Maar al die deeltjes samen maakten er een prachtig explosief geheel van.
Hoe anders is het nu? Als ik nu een club binnenstap, staan de mensen schuchter langs de kant te kijken en wagen ze zich niet op de dansvloer. Maar zijn ze wel schuchter? Of zijn ze gewoon te lam om er een feestje van te maken?
Cohesie
First things first, iedereen heeft beslist zijn experimentele periodes in zijn leven en dat mag. Zo experimenteert de één met allerlei exotische drugs, de ander gaat zich weer verder verdiepen in nieuwe muziek en bijbehorende artiesten en weer een ander gaat letterlijk de grens over om feesten aldaar mee te maken. Het plezier in de muziek en het leven staat voorop. Maar ik mis de laatste tijd de bezieling bij veel mensen. Zoals ik hierboven al beschrijf, zie ik niet meer die groepscohesie die ik zelf wel veelal meemaakte vroeger en nu ook nog sporadisch mag ervaren. Maar het grote gros lijkt vooral met zichzelf bezig te zijn, met name om zo lang en zo vaak mogelijk in een andere state of mind te zitten dan de rest. Vandaar de eeuwige rij voor de toiletten en het gewaggel achteraf terug naar de zaal.
Special K
Voor veel mensen lijkt het allemaal heel onschuldig, dat Special K. Ik noem het beestje maar bij de naam, want ik wil soms nog wel eens te cryptisch zijn in mijn manier van schrijven. Het is verdovende narcotica die maar tijdelijk werkt en je hebt er de dag erna geen kater van. Je hebt er betrekkelijk weinig van nodig en het is relatief goedkoop. ‘Ideaal toch?’, zal menigeen nu denken. Feit is dat dit goedje in zekere zin een sluipmoordenaar is. Niet alleen is het een ‘moodkiller’ op de dansvloer, maar ook de gebruiker wordt veelal in een zwart gat getrokken op den duur (overigens niet te verwarren met de k-hole). In dezelfde categorie wordt GHB ook naar voren geschoven, dat al meer aandacht heeft gekregen in de media. Dit is een vergelijkbare soort downer dat niet altijd de meest sociale uitwerking heeft.
Laat dit daarom gewoon voor thuis, als je je eigen grenzen niet kent. Op de momenten dat je uit gaat, ga je om plezier te maken en sociaal te zijn. Als je er als een kasplant bij wilt staan of ergens in een hoekje out wilt liggen, dan ben je niet sfeerbevorderend en een last voor anderen. Denk daar eens over na en maak er in de toekomst gewoon weer een gezellig feestje van. Anders zijn we helaas genoodzaakt één van je ouders te bellen en dan is het feestje afgelopen!
